Brzeg Dolny

Miasto Brzeg Dolny leży w powiecie wołowskim, województwo dolnośląskie. Liczy 13,2 tys. mieszkańców (1998 r.). Jest położone na skraju Wysoczyzny Rościsławickiej i Pradoliny Wrocławskiej, nad rzekąOdrą, na północny-zachód od Wrocławia.

Najwcześniejsza osada istniała tutaj już w VI-VIII wieku. Jednak osada targowa Brieg jest znana dopiero od 1305 roku. Od 1327 roku należała do Czech i dzieliła losy polityczne Śląska. W 1491 roku uruchomiono tutaj przeprawę promową przez Odrę. W osadzie mieszkali przede wszystkim rybacy i flisacy. Od 1526 roku należało do Habsburgów. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) osada została poważnie zniszczona. W 1663 roku otrzymała prawa miejskie pod nazwą Dyhernfurth. W 1686 roku osiedlili się tutaj pierwsi Żydzi. Od 1742 roku w Prusach. Bardzo szybko wybudowano synagogę (1785 r,), szkołę i drukarnię (istniała do 1834 r.), w której drukowano hebrajskie książki. Od 1772 roku zaczęto wydawać żydowską gazetę "Dyhernfurther Privilegierte Zeitung" w języku hebrajskim i niemieckim. W 1806 roku w mieście wybudowano małą stocznię rzeczną. W 1873 roku przez Odrę przerzucono most kolejowy, budując połączenie z Wrocławiem i Głogowem. W 1885 roku większość Żydów opuściła Dyhernfurth, gdyż napotykali na wielkie przeciwności ze strony magistratu. Wkrótce potem spłonęła synagoga. W 1916 roku nastąpiło rozwiązanie się gminy żydowskiej.
Podczas II wojny światowej, w 1939 roku Niemcy rozpoczęli w Dyhernfurth budowę zakładów chemicznych "Anorgana" G.m.b.H. Produkowano tutaj bojowe środki chemiczne, takie jak tabun i sarin. Przy pracy w zakładach zatrudniano więźniów dwóch filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. W styczniu 1945 roku Niemcy przeprowadzili likwidację obozów, rozstrzeliwując ponad 2 tys. więźniów. Miasto zostało zajęte przez wojska sowieckie w styczniu 1945 roku.
W 1945 roku nastąpiła zmiana nazwy miasta na Brzeg Dolny. Jednocześnie pozbawiono Brzeg praw miejskich. W 1954 roku Brzeg Dolny odzyskał prawa miejskie.

- Synagoga w Brzegu Dolnym (ul. Odrodzenia) - 6 pkt

Nowa synagoga w Brzegu Dolnym została wybudowana w 1848 roku. Użytkowano ją do 1916 roku, kiedy to nastąpiło rozwiązanie tutejszej gminy żydowskiej. W 1926 roku kahał wrocławski sprzedał synagogę w Brzegu Dolnym władzom miasta. Od 1945 roku w budynku mieści się straż pożarna.

Zobacz także: Cmentarz żydowski w Brzegu Dolnym - 3 pkt